▲بعضی درمانها مشکل را بدتر میکنند
پوست بدن ما یک عضو زنده است که از چند لایه تشکیل شده است. رنگ پوستمان ناشی از رنگدانهای به نام ملانین است و در نتیجه تماس با نور آفتاب میتواند دستخوش تغییراتی شود. ملانین نقش مهمی را برعهده دارد و آن، حفاظت از لایههای تحتانی پوست علیه نور خورشید و همچنین جذب سلولهای تخریب شده است؛ برای همین تعداد رنگدانههای پوست در نقاطی که در معرض نور خورشید هستند، دو برابر نقاط دیگر است. تغییراتی که در رنگ پوستمان بهوجود میآید یا لکهایی که پدید میآیند بهدلیل تغییراتی است که در سلولهای رنگدانهای ایجاد میشود. گفتوگوی سلامت با دکتر محمدعلی نیلفروشزاده متخصص پوست و مو و عضو هیات علمی دانشگاه تهران در این باره است.
لکههای پوستی بسیار بااهمیت تلقی میشوند چرا؟ بهنظر من، ایجاد این تغییرات موجب بروز مشکلات روحی و اجتماعی در افراد شده و بهخصوص برای کسانی که به دلیل نوع شغل خود، تماس چهره به چهره و مستمر دارند موجب افسردگی یا تاثیرگذاری بر فعالیت فرد میشود. از طرف دیگر، تشخیص درست و انجام درمان صحیح مهم است. گاه درمانهای ناصحیح میتواند مشکل بیمار را زیادتر کند. پزشک باید اطلاعات صحیحی از بیماری، روش درمانی، طول مدت درمان و مراقبتهای بعدی پس از درمان در اختیار بیماران قرار بدهد. بیمار باید آگاه باشد تا با پزشک همکاری کند.
از تغییرات رنگ پوست شروع کنیم؟ این تغییرات معمولا به دو صورت است: ۱) پررنگی یا لک تیره پوست ۲) کمرنگی یا سفیدشدن صورت. مسالهای که در لکههای تیره پوست دیده میشود، افزایش ذرات ملانین یا افزایش سلولهای رنگساز است.
این ذرات چرا افزایش پیدا میکنند؟ عوامل متعددی میتواند روی میزان و کیفیت رنگدانهها تاثیر بگذارد و در پوست ما تغییر رنگ و لک پدید آورد. این عوامل عبارتند از: بیماریهای ارثی و ژنتیکی، بیماریهای هورمونی، بیماریهای التهابی، بیماریهای سوخت و ساز سلولی، برخی داروها و عوامل شیمیایی، بدخیمیهای پوستی و علل تغذیهای مثل کمبود ویتامین و سوءتغذیه. گاهی اوقات در اثر تداخل و ترکیب عوامل هورمونال و نور آفتاب امکان دارد در حاملگی و یا بیماریهایی مثل آدیسون، رنگ پوست دچار لکهای تیره شود.
این لک حاملگی چیست؟ شایعترین علت لک صورت، لک حاملگی یا ملاسما است که مشکل بیشتر خانمهای مراجعهکننده برای درمان لک صورت را شامل میشود. این لکهها بهصورت قرینه و قهوهای رنگ هستند. معمولا بعد از بارداری در چهره خانمها ایجاد شده و پس از زایمان ناپدید میشوند اما ممکن است برای ماهها یا سالها باقی بمانند.
علت بهوجود آمدن این لک چیست؟ علت اصلی لک حاملگی یا ملاسما مشخص نیست ولی در بیشتر موارد با فعالیتهای هورمونی فرد مرتبط است چون این لک با مصرف قرصهای جلوگیری از بارداری هم ایجاد میشود. لک حاملگی در موارد نادری میان خانمهای مجرد و حتی مردان نیز دیده میشود. استفاده از داروهای حساسکننده به نور آفتاب و اختلال فعالیت تیروئید یا تخمدان نیز میتواند دلیل دیگری برای پدید آمدن لکها باشد. بهطور کلی دو عامل مهم را ذکر میکنم. اول ژنتیک و دوم تغییرات هورمونی که با اشعه ماورای بنفش خورشید ترکیب شده باشد.
این لکهها در کدام قسمتها بیشتر است؟ در گونهها، پیشانی و چانه دیده میشوند.
درمانی هم لازم دارند؟ همانطور که گفتم، پس از زایمان معمولا بعد از مدتی خود به خود از بین میروند. در مواردی که لکها با مصرف قرصهای جلوگیری از بارداری ایجاد شده باشد، باید مصرف قرص قطع شود و البته مدت زیادی طول میکشد تا پس از قطع قرص این لکها از بین بروند و حتی ممکن است هرگز بهطور کامل لکها برطرف نشوند. برای سرعتبخشیدن به روند بهبودی، اقداماتی انجام میدهیم مثل لایهبرداری خفیف با کمک مواد شیمیایی سطحی، که این روش بسیار موثر و مطمئن است چون در واقع ما با کمک ترکیبات بیرنگکننده جلوی فعالیت رنگدانههایی که لکهها را ایجاد میکنند، میگیریم.
کلیک کنید - ادامه مطلب ..
